শোক কেতিয়া ডিজিটেল হৈ গ’ল: জুবিন গাৰ্গৰ বাবে কেনেকৈ ছ’চিয়েল মিডিয়াই এক শোকসন্তপ্ত অসমক একত্ৰিত কৰিলে

তোমাৰ মৰমৰ কাষত মই মোৰ জীৱনটো বিচাৰি পাওঁ

It’s a good place. One of the best. I’ll stay there and die there. People should burn me there. Or wash me up in the Brahmaputra. I’m a soldier. I’m like Rambo.Zubeen Garg

যিদিনা অনলাইনত জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যুৰ প্ৰথম খবৰ ওলাইছিল, নিশ্চিতকৰণতকৈ অবিশ্বাস বেছি দ্ৰুতগতিত বিয়পি পৰিছিল। মিনিটৰ ভিতৰতে ছ’চিয়েল মিডিয়াৰ টাইমলাইনবোৰ তেওঁৰ কণ্ঠৰে বানপানী হৈ পৰিল; ৰিল, কাহিনী আৰু ষ্টেটাছৰ মাজেৰে প্ৰতিধ্বনিত হোৱা মায়াবিনিৰ ভুলহীন ষ্ট্ৰেইনবোৰ।

ইয়াৰ পিছত যি হ’ল সেয়া কেৱল শোক নাছিল৷ ডিজিটেল স্থানত হেৰুৱা আৰু প্ৰেমৰ নতুন ভাষা বিচাৰি পোৱাটো আছিল অসম আৰু ইয়াৰ জনসাধাৰণ। গুৱাহাটীৰ দীৰ্ঘদিনীয়া অনুৰাগী ভাৰ্গৱ জ্যোতি দাসে স্মৰণ কৰি কয়, ‘প্ৰথম খবৰটো শুনি মই অফিচত আছিলো। বিশ্বাস কৰিব পৰা নাছিলো। আগতে তেওঁ অসুস্থ হৈ পৰিছিল, কিন্তু মই সদায় ভাবিছিলো যে তেওঁ সদায়ৰ দৰেই শক্তিশালী হৈ ঘূৰি আহিব।

ভাৰ্গৱে প্ৰথমে কৰা কামটো হ’ল হোৱাটছএপৰ ষ্টেটাছ এটা পোষ্ট — শব্দ নহয়, ফটো এখন। গাৰ্গে ছিংগাপুৰলৈ যোৱাৰ মাত্ৰ কেইদিনমান আগতে, গায়কজনে তেওঁৰ ৩৮ হাজাৰৰো অধিক গীত ৰখা অনুৰাগীৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এলবাম সংগ্ৰহালয় উদ্বোধন কৰা অনুষ্ঠানত লোৱা এই ছবিখন।

“মই লিখিছিলো, ‘মাত্ৰ কেইদিনমান আগতে লগ পাইছিলো, এইটো কেনেকৈ সোনকালে গুচি যাব?’ যেতিয়া আপুনি আপোনাৰ দুখৰ কথা ক’ব নোৱাৰে, তেতিয়া আপুনি পোষ্ট কৰে। ই এটা বোজা এৰি দিয়াৰ দৰে;যেনে কান্ধৰ পৰা গধুৰ বেগ পেলোৱা।” সি মৃদুভাৱে ক’লে।

ভাৰ্গৱৰ দৰেই ছ’চিয়েল মিডিয়াও সীমা অতিক্ৰম কৰি শোকত একত্ৰিত হৈ লাখ লাখ লোকৰ নিস্তব্ধ স্বীকাৰোক্তি কক্ষ হৈ পৰিল, বিদেশৰ পাৰত গাৰ্গৰ অকাল আৰু ৰহস্যজনক মৃত্যুৰ পিছত।

প্ৰতিখন মঞ্চতে গাৰ্গৰ উপস্থিতি কঢ়িয়াই লৈ ফুৰিছিল। লাইভ কনচাৰ্ট ক্লিপৰ সৈতে লুপ কৰা ইনষ্টাগ্ৰাম ৰিল; ফেচবুক পেজসমূহে তেওঁৰ সাক্ষাৎকাৰ আৰু মঞ্চ-বাণ্টাৰ পুনৰায় খেলিছিল, এক্স হেচটেগেৰে বানপানীত ভৰি পৰিছিল — #ZubeenGargLives, আৰু #JusticeForZubeenGarg।

ভাৰ্গৱে কয়, ‘আৰম্ভণিতে বিশ্বাস কৰাটো কঠিন আছিল যে এনে এটা সময় আহিব যেতিয়া আমি তেওঁক পোষ্টৰ জৰিয়তে মনত পেলাম।কিন্তু ছ’চিয়েল মিডিয়াই তেওঁৰ অনুপস্থিতি কেতিয়াও অনুভৱ কৰা নাছিল। তেওঁৰ ভিডিঅ’, তেওঁৰ কণ্ঠ — সকলো কথাই এনে অনুভৱ কৰিছিল যে তেওঁ এতিয়াও আমাৰ মাজত ইয়াত আছে।

সমগ্ৰ অসমৰ লগতে ইয়াৰ বাহিৰতো দৃশ্যটো একেধৰণৰ আছিল। তেজপুৰত তেজপুৰ জুবিনিয়ানৰ কাৰ্যবাহী সদস্য তথা সদৌ অসম জুবিন গাৰ্গ ফেন ক্লাবৰ অংশ কৃতি কৌশিক কাশ্যপে বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ক্লাছত থাকোঁতে ফেচবুকত এই বাতৰিটো ফ্লেছ দেখিছিল

“প্ৰথমতে মই আতংকিত হোৱা নাছিলো যিহেতু তেওঁ আগতেও অসুস্থতাৰ পৰা সুস্থ হৈ উঠিছিল।কিন্তু মিনিটৰ পিছত আন এটা পোষ্টে তেওঁৰ মৃত্যু নিশ্চিত কৰিলে।মই সম্পূৰ্ণ অজ্ঞান হৈ পৰিলোঁ,” তেওঁ কয়।

প্ৰায় দুসপ্তাহ ধৰি তেওঁ নিজকে একো পোষ্ট কৰিবলৈ আনিব পৰা নাছিল। তেওঁ কয়, ‘প্ৰথমে মই শ্বেয়াৰ কৰিছিলো মোৰ আৰু তেওঁৰ একেলগে কলাজ।

“তাৰ পিছত মই মাত্ৰ এটা চিম্বল — “০” লৈ হোৱাটছএপ ষ্টেটাছ এটা পোষ্ট কৰিলোঁ।তেওঁৰ অবিহনে সেইটোৱেই আছিল মোৰ জীৱন।” কৃতৰ্থৰ বাবে ছ’চিয়েল মিডিয়া প্ৰকাশতকৈও বেছি হৈ পৰিল, ই এক আৰ্কাইভ হৈ পৰিল।

“মই লিখা কথা কাৰোবাক ক’লে হয়তো পাহৰি যাব। কিন্তু ছ’চিয়েল মিডিয়াই নাপাব। ই আমাৰ আৱেগক সংৰক্ষিত কৰি ৰাখে।”

সমগ্ৰ অসম আৰু ইয়াৰ প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ মাজত শোক এক ভাগ-বতৰা ছন্দ অনুসৰণ কৰা হৈছিল। কিছুমান অনুৰাগীয়ে গাৰ্গৰ গীতৰ কভাৰ ভাৰ্চন গাইছিল, আন কোনোৱে প’ৰ্ট্ৰেইট আঁকিছিল, আনহাতে কিছুমানে তেওঁৰ কথাক আৰ্ট পোষ্টলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছিল।

“সকলোৱে কিবা নহয় কিবা এটা কৰি আছে — কোনোৱে গান গাইছে, কোনোৱে সাক্ষাৎকাৰ শ্বেয়াৰ কৰিছে, কোনোবাই পৰ্দাৰ আঁৰৰ ক্লিপ পোষ্ট কৰিছে,” কৃতিৰ্থাই কয়।

“প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে তেওঁক নিজৰ নিজৰ ধৰণেৰে জীয়াই ৰাখিছে — আৰু ছ’চিয়েল মিডিয়াই ইয়াক সম্ভৱ কৰি তুলিছে।” এই সামূহিক অংশগ্ৰহণে বয়স, ভূগোল আৰু পৰিচিতিৰ সীমা অস্পষ্ট কৰি তুলিছিল বুলি তেওঁ লক্ষ্য কৰিছিল।

“অচিনাকি মানুহে ইজনে সিজনৰ স্মৃতিৰ ওপৰত মন্তব্য কৰি আছে। মানুহে তেওঁৰ বিষয়ে আমি কেতিয়াও চিনি নোপোৱা কাহিনী আৱিষ্কাৰ কৰিছে — তেওঁৰ দয়া, তেওঁৰ কবিতা, প্ৰকৃতিৰ প্ৰতি তেওঁৰ প্ৰেম।”

ভাৰ্গৱে এই আৱেগক প্ৰতিধ্বনিত কৰি কয়, “ছ’চিয়েল মিডিয়াই জুবিন দাৰ এটা দিশ উলিয়াই আনিলে যিটো আমি সদায় দেখা নাপালোঁ — তেওঁৰ দয়ালু, উদাৰ, সামাজিকভাৱে সচেতন আত্মা। তেওঁ নোহোৱাৰ পিছতো মানুহে তেওঁৰ বিষয়ে নতুন নতুন কথা শিকিছে।”

হয়তো এই ঐক্যৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী প্ৰদৰ্শন গাৰ্গৰ ঘৰলৈ যোৱাৰ অন্তিম যাত্ৰাৰ সময়তে উন্মোচিত হৈছিল। তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ লাইভ সম্প্ৰচাৰ — ফেচবুক, ইউটিউব, আৰু এক্সৰ মাজেৰে প্ৰবাহিত হোৱাটোৱে গুৱাহাটী পাব নোৱাৰা হাজাৰ হাজাৰ লোকক এতিয়াও তেওঁৰ বিদায়ৰ অংশ হ’বলৈ অনুমতি দিছিল। বহুতৰে বাবে সেই লাইভ ভিডিঅ’বোৰ বেদনাদায়ক আৰু সান্ত্বনাদায়ক দুয়োটা হৈ পৰিল।

কৃতাৰ্থই কয়, ‘মই সমগ্ৰ শোভাযাত্ৰাটো অনলাইনত চাইছিলো। “মই শাৰীৰিকভাৱে তাত থাকিব নোৱাৰিলোঁ, কিন্তু মোৰ ফোনটোৰ জৰিয়তে মই অনুভৱ কৰিলোঁ যে মই সকলোৰে সৈতে খোজ কাঢ়ি আছো — সেই মানুহৰ সাগৰৰ অংশ।”

সেই লাইভ ভিজুৱেলৰ জৰিয়তে বৃদ্ধি পোৱা ডিজিটেল শোকে ব্যক্তিগত শোকক এক সামূহিক অভিজ্ঞতালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিলে। শোকও উদ্দেশ্যলৈ বিকশিত হ’ল। #JusticeForZubeenGarg অভিযানটো হৈ পৰিল এক সমাৱেশৰ চিঞৰ — সমগ্ৰ মহাদেশৰ অনুৰাগীসকলক একত্ৰিত কৰি, আনকি ছিংগাপুৰৰ কৰ্তৃপক্ষৰ ওচৰলৈও উপনীত হ’ল।

ভাৰ্গৱে কয়, ‘সাধাৰণ মানুহে আইনগতভাৱে বিশেষ একো কৰিব নোৱাৰে। “কিন্তু হেচটেগ আৰু মেনচনৰ জৰিয়তে আমি প্ৰক্ৰিয়াটোৰ অংশ বুলি অনুভৱ কৰিলোঁ।” কৃতৰ্থই যদিও সাৱধানতাৰ টোকা এটা লৈ মান্তি হ’ল। তেওঁ কয়, ‘এই অভিযানৰ ব্যাপক প্ৰসাৰ আছে।

“কিন্তু মানুহে প্ৰকৃত লক্ষ্যটো মনত ৰাখিব লাগিব — ন্যায়, কেৱল সংখ্যা নহয়। হেচটেগটো ২৫ লাখৰ পৰা ২৬ লাখলৈ লোৱাৰ কথা হ’ব নালাগে। আনকি দহ মিলিয়ন পোষ্টৰ অৰ্থ একোৱেই নহয় যদিহে সত্যটো হেৰাই যায়।”

তথাপিও তেওঁৰ মতে আন্দোলনে এটা কথা প্ৰমাণ কৰিলে – ছ’চিয়েল মিডিয়া ঐক্যৰ এক শক্তিশালী আহিলা। “ই অচিনাকি মানুহক সংযোগ কৰে। ই মানুহক মাত দিয়ে। আনকি শ্ৰাদ্ধাঞ্জলি আয়োজন কৰিলেও এতিয়া হোৱাটছএপত মাত্ৰ এটা মেছেজ লাগে।”

তাৰ পিছৰ সপ্তাহকেইটাত ছ’চিয়েল প্লেটফৰ্মবোৰ গাৰ্গৰ কৰ্মৰাজিৰ জীৱন্ত সংগ্ৰহালয়লৈ পৰিণত হ’ল। এসময়ত উপেক্ষা কৰা তেওঁৰ কবিতা এতিয়া আবৃত্তি আৰু পোষ্টৰ জৰিয়তে শ্বেয়াৰ কৰা হৈছে। এসময়ত বিদ্ৰোহী বুলি উলাই কৰা তেওঁৰ সাক্ষাৎকাৰসমূহ সহানুভূতিৰে পুনৰ চোৱা হৈছে।

“পূৰ্বতে মানুহে তেওঁক বিতৰ্কিত বুলি অভিহিত কৰিছিল।এতিয়া তেওঁৰ পুৰণি ভিডিঅ’ৰ জৰিয়তে আমি কথাবোৰৰ আঁৰৰ মানুহজনক বুজি পাওঁ।তেওঁৰ কাৰণ, তেওঁৰ সাহস, তেওঁৰ সত্য আমি দেখিবলৈ পাওঁ।’- কৃতিৰ্থই কয়।

ডিজিটেল আৰ্কাইভৰ বৃদ্ধি অব্যাহত আছে, প্ৰতিষ্ঠানৰ দ্বাৰা নহয়, তেওঁক ভালপোৱা সাধাৰণ মানুহেই কিউৰেট কৰিছে। অনুৰাগীৰ এটা বিশ্বব্যাপী গোট এতিয়া তেওঁৰ গীত, তেওঁৰ চিন্তা আৰু তেওঁৰ সত্তাক সুৰক্ষিত কৰি ৰাখিছে — এটা এটাকৈ পোষ্ট।

ৰাতিৰ স্ক্ৰলবোৰ দীঘলীয়া হৈ যোৱাৰ লগে লগে তেওঁৰ মাতটো এতিয়াও প্ৰতিটো খাদ্যৰ মাজেৰে ড্ৰিফ্ট হৈ থাকে। ক’ৰবাত নতুন ৰিল এটাই তেওঁৰ চিৰসেউজ গীতবোৰ বজাইছে। আন ক’ৰবাত এতিয়াও তেওঁৰ হাঁহিমুখীয়া মুখখন ধৰি ৰাখিছে এজন হোৱাটছএপৰ ডিপি। বহুতৰে বাবে ই নষ্টালজিয়াতকৈও বেছি৷ ই সংযোগ৷

“যদি মই তেওঁক কিবা এটা ক’ব পাৰো। মই তেওঁক আমাৰ ওচৰলৈ উভতি আহিবলৈ ক’ম — তেওঁ ভালপোৱা মানুহ আৰু মাটিৰ ওচৰলৈ,” ভাৰ্গৱে কয়। এক প্ৰকাৰে তেওঁৰ ইতিমধ্যে আছে। প্ৰতিটো পোষ্ট, গীতৰ কথা আৰু স্মৃতি শ্বেয়াৰ কৰাৰ জৰিয়তে জুবিন গাৰ্গ জীয়াই আছে — তেওঁৰ সংগীত এতিয়া তেওঁক ম্লান হ’বলৈ অস্বীকাৰ কৰা ডিজিটেল জাতিৰ হৃদস্পন্দন।

• নিকিতা হাজৰিকা